Glossary — Śrī Dakṣiṇāmūrti Stotram

अङ्कुर aṅkura sprout ॥ २ ॥

अदस् adas in this ॥ १० ॥

अनल anala fire ॥ ९ ॥

अनिल anila wind ॥ ९ ॥

अनुभा anubhā shines after ॥ ४ ॥

अनुवर्तमान anuvartamāna continuing ॥ ७ ॥

अन्तः antaḥ within ॥ ७ ॥

अन्तर् antar within ॥ २ ॥

अन्तर्गत antargata contained within ॥ १ ॥

अन्ध andha blind ॥ ५ ॥

अन्य anya anything else ॥ ९ ॥

अपि api indeed ॥ २ ॥ ॥ ५ ॥ ॥ ७ ॥

अम्बर ambara space ॥ ९ ॥

अम्भस् ambhas waters ॥ ९ ॥

अवस्था avasthā states ॥ ७ ॥

अव्याहत avyāhata unobstructed ॥ १० ॥

अष्टधा aṣṭadhā eightfold ॥ १० ॥

असत्कल्पार्थक asatkalpārthaka appearing as the unreal ॥ ३ ॥

अस् as are ॥ ३ ॥ ॥ १० ॥

अहम् aham I ॥ ५ ॥ ॥ ७ ॥

अहर्नाथ aharnātha the sun ॥ ९ ॥

आचार्य ācārya teacher ॥ ८ ॥

आत्मन् ātman in the form of ॥ ८ ॥

आदि ādi and the rest ॥ ४ ॥ ॥ ८ ॥

आभा ābhā appears ॥ ९ ॥

आवृत्ति āvṛtti return ॥ ३ ॥

आश्रित āśrita those who have taken refuge ॥ ३ ॥

इति iti thus ॥ ३ ॥ ॥ ४ ॥ ॥ ५ ॥ ॥ ६ ॥ ॥ ७ ॥ ॥ ९ ॥ ॥ १० ॥

इदम् idam this ॥ १ ॥ ॥ २ ॥ ॥ ३ ॥ ॥ ४ ॥ ॥ ५ ॥ ॥ ६ ॥ ॥ ७ ॥ ॥ ८ ॥ ॥ ९ ॥ ॥ १० ॥

इन्दु indu moon ॥ ६ ॥

इन्द्रिय indriya sense organs ॥ ५ ॥

इव iva like ॥ १ ॥ ॥ २ ॥

ईश्वरत्व īśvaratva lordship ॥ १० ॥

उदर udara interior ॥ ४ ॥

उद्भूत udbhūta arisen ॥ १ ॥

उपम upama resembling ॥ ५ ॥

उपसंहरण upasaṃharaṇa from the withdrawal ॥ ६ ॥

एतद् etad this ॥ ४ ॥ ॥ ८ ॥

एव eva indeed ॥ १ ॥ ॥ ३ ॥ ॥ ४ ॥ ॥ ८ ॥ ॥ ९ ॥

ऐश्वर्य aiśvarya sovereignty ॥ १० ॥

करण karaṇa sense organ ॥ ४ ॥ ॥ ६ ॥

कलना kalanā differentiation ॥ २ ॥

कल्पित kalpita imagined ॥ २ ॥ ॥ ५ ॥

कारण kāraṇa cause ॥ ८ ॥

कार्य kārya effect ॥ ८ ॥

काल kāla time ॥ २ ॥

किञ्चन kiñcana whatsoever ॥ ९ ॥

कृ kṛ does ॥ १ ॥

ग्रस्त grasta seized ॥ ६ ॥

घट ghaṭa pot ॥ ४ ॥

च ca and ॥ ५ ॥ ॥ १० ॥

चक्षुस् cakṣus eye ॥ ४ ॥

चराचरात्मक carācarātmaka consisting of the moving and the unmoving ॥ ९ ॥

चल calā changing ॥ ५ ॥

चित्रीकृत citrīkṛta made variegated ॥ २ ॥

छिद्र chidra aperture ॥ ४ ॥

जगत् jagat universe ॥ २ ॥ ॥ ४ ॥

जड jaḍa dull ॥ ५ ॥

जाग्रत् jāgrat in the waking state ॥ ८ ॥

जाग्रदादि jāgradādi in waking and the other states ॥ ७ ॥

ज्ञा jñā I know ॥ ४ ॥

ज्ञान jñāna consciousness ॥ ४ ॥

तत्त्व tattva Reality ॥ ३ ॥

तथा tathā likewise ॥ ७ ॥ ॥ ८ ॥

तदर्थ tadartha its meaning ॥ १० ॥

तद् tad to that ॥ १ ॥ ॥ २ ॥ ॥ ३ ॥ ॥ ४ ॥ ॥ ५ ॥ ॥ ६ ॥ ॥ ७ ॥ ॥ ८ ॥ ॥ ९ ॥ ॥ १० ॥

तु tu indeed ॥ ४ ॥ ॥ ५ ॥

तुल्य tulya like ॥ १ ॥

दर्पण darpaṇa mirror ॥ १ ॥

दिवाकर divākara sun ॥ ६ ॥

दृश् dṛś sees ॥ ८ ॥

दृश्यमान dṛśyamāna appearing ॥ १ ॥

देश deśa space ॥ २ ॥

देह deha body ॥ ५ ॥

द्वारा dvārā through ॥ ४ ॥

ध्यान dhyāna from meditation ॥ १० ॥

न na not ॥ ३ ॥ ॥ ९ ॥

नगरी nagarī city ॥ १ ॥

नमस् namas salutation ॥ १ ॥ ॥ २ ॥ ॥ ३ ॥ ॥ ४ ॥ ॥ ५ ॥ ॥ ६ ॥ ॥ ७ ॥ ॥ ८ ॥ ॥ ९ ॥

नाना nānā many ॥ ४ ॥

निज nija one's own ॥ १ ॥

निद्रा nidrā sleep ॥ १ ॥

निर्विकल्प nirvikalpa undifferentiated ॥ २ ॥

पर para supreme ॥ ९ ॥

परिणत pariṇata developed into ॥ १० ॥

परिभ्रामित paribhrāmita deluded ॥ ८ ॥

पश्यत् paśyat seeing ॥ १ ॥

पितृ pitṛ father ॥ ८ ॥

पुत्र putra son ॥ ८ ॥

पुनः punaḥ again ॥ २ ॥ ॥ ३ ॥ ॥ १० ॥

पुमान् pumān person ॥ ६ ॥ ॥ ९ ॥

पुरुष puruṣa person ॥ ८ ॥

प्रकटीकृ prakaṭīkṛ reveals ॥ ७ ॥

प्रत्यभिज्ञा pratyabhijñā is recognized ॥ ६ ॥

प्रबोधसमय prabodhasamaya time of awakening ॥ १ ॥ ॥ ६ ॥

प्रभा prabhā light ॥ ४ ॥

प्राक् prāk before ॥ २ ॥ ॥ ६ ॥

प्राण prāṇa vital breath ॥ ५ ॥

बहिस् bahis outside ॥ १ ॥ ॥ ४ ॥

बाल bāla child ॥ ५ ॥

बाल्यादि bālyādi in childhood and the other stages of life ॥ ७ ॥

बीज bīja seed ॥ २ ॥

बुद्धि buddhi intellect ॥ ५ ॥

बोधय् bodhay teaches ॥ ३ ॥

भजत् bhajat of those who worship ॥ ७ ॥

भद्र bhadrā auspicious ॥ ७ ॥

भवाम्भोनिधि bhavāmbhonidhi in the ocean of becoming ॥ ३ ॥

भान्त bhānta shining ॥ ४ ॥

भास् bhās appears ॥ ३ ॥

भास्वर bhāsvara shining ॥ ४ ॥

भू bhū would be ॥ ३ ॥ ॥ ६ ॥ ॥ ९ ॥

भृशम् bhṛśam greatly ॥ ५ ॥

भेद bheda through difference ॥ ८ ॥

भ्रान्त bhrānta deluded ॥ ५ ॥

मनन manana from reflection ॥ १० ॥

महा mahā great ॥ ५ ॥

महादीप mahādīpa great lamp ॥ ४ ॥

महायोगिन् mahāyogin great yogi ॥ २ ॥

महाविभूतिसहित mahāvibhūtisahita endowed with great glory ॥ १० ॥

माया māyā māyā ॥ १ ॥ ॥ २ ॥ ॥ ५ ॥ ॥ ६ ॥ ॥ ८ ॥

मायाविन् māyāvin magician ॥ २ ॥

मुद्रा mudrā by the gesture ॥ ७ ॥

मूर्त्यष्टक mūrtyaṣṭaka the eightfold manifestation ॥ ९ ॥

यथा yathā just as ॥ १ ॥

यद् yad who ॥ १ ॥ ॥ २ ॥ ॥ ३ ॥ ॥ ४ ॥ ॥ ६ ॥ ॥ ७ ॥ ॥ ८ ॥ ॥ ९ ॥ ॥ १० ॥

राहु rāhu Rāhu ॥ ६ ॥

वा vā or ॥ ८ ॥

वादिन् vādin disputants ॥ ५ ॥

विजृम्भय् vijṛmbhay manifests ॥ २ ॥

विद् vid consider ॥ ५ ॥ ॥ ९ ॥

विभु vibhu of the all-pervading Lord ॥ ९ ॥

विमृशत् vimṛśat of those who inquire ॥ ९ ॥

विलास vilāsa play ॥ ५ ॥

विश्व viśva universe ॥ १ ॥ ॥ ८ ॥

वेदवचस् vedavacas by the words of the Veda ॥ ३ ॥

वैचित्र्य vaicitrya diversity ॥ २ ॥

व्यामोह vyāmoha delusion ॥ ५ ॥

व्यावृत्त vyāvṛtta having passed away ॥ ७ ॥

शक्ति śakti power ॥ ५ ॥

शिष्य śiṣya disciple ॥ ८ ॥

शून्य śūnya void ॥ ५ ॥

श्रवण śravaṇa from hearing ॥ १० ॥

श्रीगुरुमूर्ति śrīgurumūrti Śrī Gurumūrti ॥ १ ॥ ॥ २ ॥ ॥ ३ ॥ ॥ ४ ॥ ॥ ५ ॥ ॥ ६ ॥ ॥ ७ ॥ ॥ ८ ॥ ॥ ९ ॥

श्रीदक्षिणामूर्ति śrīdakṣiṇāmūrti Śrī Dakṣiṇāmūrti ॥ १ ॥ ॥ २ ॥ ॥ ३ ॥ ॥ ४ ॥ ॥ ५ ॥ ॥ ६ ॥ ॥ ७ ॥ ॥ ८ ॥ ॥ ९ ॥

सङ्कीर्तन saṅkīrtana from recitation ॥ १० ॥

सदा sadā always ॥ ७ ॥

सदात्मक sadātmaka of the nature of Being ॥ ३ ॥

सदृश sadṛśa resembling ॥ ६ ॥

सन्मात्र sanmātra pure Being alone ॥ ६ ॥

समस्त samasta entire ॥ ४ ॥

समाच्छादन samācchādana from the covering ॥ ६ ॥

सम्बन्ध sambandha through relationship ॥ ८ ॥

सर्व sarva in all ॥ ७ ॥

सर्वात्मत्व sarvātmatva the state of being the Self of all ॥ १० ॥

संहारिन् saṃhārin to the destroyer ॥ ५ ॥

साक्षात् sākṣāt directly ॥ १ ॥ ॥ ३ ॥

साक्षात्करण sākṣātkaraṇa from direct realization ॥ ३ ॥

सिध् sidh is attained ॥ १० ॥

सुषुप्त suṣupta in deep sleep ॥ ६ ॥

स्तव stava hymn ॥ १० ॥

स्त्री strī woman ॥ ५ ॥

स्थित sthita situated ॥ ४ ॥

स्पन्द् spand vibrates ॥ ४ ॥

स्फुटीकृत sphuṭīkṛta made clear ॥ १० ॥

स्फुरण sphuraṇa manifestation ॥ ३ ॥

स्फुरत् sphurat shining forth ॥ ७ ॥

स्व sva one's own ॥ ८ ॥

स्वतस् svatas of itself ॥ १० ॥

स्वप् svap I slept ॥ ६ ॥

स्वप्न svapna in dream ॥ ८ ॥

स्वात्मन् svātman svātman ॥ १ ॥ ॥ ७ ॥

स्वामिन् svāmin master ॥ ८ ॥

स्वेच्छा svecchā by one's own will ॥ २ ॥

हिमांशु himāṃśu the moon ॥ ९ ॥